Nawozy  ›   Informacje fachowe  ›   Składniki pokarmowe  ›  

Sód

Sód w glebie

Znaczenie sodu dla roślin

Znaczenie sodu dla zwierząt

 

Sód w glebie

  • sód występuje w glebie głównie w postaci soli
  • gleby stref wilgotnych i umiarkowanie wilgotnych zawierają niewiele sodu. Bardzo łatwo przenika on z wodą deszczową do głębszych warstw gleby lub zostaje wypłukiwany, ponieważ jony Na są trudniej absorbowane przez minerały ilaste, niż jony potasu.
  • gleby stref suchych i umiarkowanie suchych charakteryzują się często akumulacją Na w górnych warstwach. Wynika to z faktu, iż poziom parowania wody jest wyższy niż poziom opadów. W tych warunkach dochodzi często do pogorszenia struktury gleby, co wpływa negatywnie na gospodarkę wodną i powietrzną. Rośliny rosnące na glebach z nadmiarem Na wykazują często deficyt wody, zakłócenia równowagi pokarmowej i toksyczne działanie sodu.
 

Znaczenie sodu dla roślin

Sód nie spełnia kryterium składnika pokarmowego roślin, ponieważ rośliny są w stanie ukończyć swój cykl życiowy również bez sodu, a jego funkcję można zastąpić innymi składnikami pokarmowymi (np. potasem w charakterze osmotyka). Ponadto jest on wartościowym składnikiem roślin wykorzystywanych jako pasza dla zwierząt. Dlatego też sód jest zaliczany do pożytecznych pierwiastków.

  • wyjątkiem są sodolubne gatunki roślin uprawnych (takie jak np. komosowate). Dowiedziono, że nawożenie sodem ma pozytywny wpływ na jakość i plon tych roślin.
  • sód nie jest składnikiem pokarmowym niezbędnym dla życia. Mimo to nawozy zawierające sód pozwalają uzyskać wysokie plony i dobrą jakość, nawet na obszarach wilgotnych. Stosuje się je głównie dla upraw sodolubnych jak np. komosowate. Przykładem względnie wysokiego zapotrzebowania na sód jest tutaj burak cukrowy.
  • sód w buraku cukrowym ułatwia tworzenie fruktozy i jej przemianę w glukozę magazynowaną w korzeniu.
  • z powodu działania osmotycznego jon sodu może zastąpić ważny dla wzrostu komórki i gospodarki wodnej potas.
  • sód ułatwia niektórym roślinom C4 np. (amarant) przyswajanie CO2 z powietrza przy jego niskiej koncentracji.
 

Znaczenie sodu dla zwierząt

  • odpowiedni poziom sodu w paszy jest ważnym czynnikiem wpływającym na wydajność zwierząt. Jego niedobór prowadzi do utraty apetytu, spadku mleczności i utraty masy ciała, a nawet pogorszenia zdrowia i płodności.
  • dla pokrycia dziennego zapotrzebowania na sód krów mlecznych należy dodać do paszy podstawowej ok. 2g Na kg-1. Doświadczenia praktyczne wykazały, iż w wielu regionach średni poziom sodu w biomasie użytków zielonych znacznie odbiega od wymaganej normy i waha się w granicach 0,1-1g Na kg-1 suchej masy.
  • nawozy zawierające sód, jak np. stosowany od ponad stu lat Magnesie- Kainit, znacznie podnoszą poziom sodu użytków zielonych, a tym samym paszy zwierzęcej.
  • przeprowadzone badania i doświadczenia wykazały, iż sód wpływa korzystnie nie tylko na fizjologię żywienia, ale podnosi też walory smakowe paszy zielonej. Dzięki temu spożycie przez zwierzęta suchej masy z zielonki wzrosło o 10%.

Wybierz stronę internetową