Potasu

Formy wiązania potasu w glebie

Poziom zasobności gleby

Potas w roślinach

 

Formy wiązania potasu w glebie

Poziom potasu w glebie waha się w granicach od 0,3 do 3 %. Ilość ta dotyczy prawie wyłącznie postaci nieorganicznej. Dynamikę potasu w glebie przedstawia następujący schemat:

• Potas występuje w roztworze glebowym jako jon K⁺.
• Frakcja wymienna: jony potasu łączą się z ujemnymi powierzchniami wymienników kationów (minerały ilaste lub elementy próchnicze). Wiązanie nie jest trwałe, tak więc potas może dostać się w razie potrzeby do roztworu glebowego.
• Frakcja niewymienna: jony potasu magazynowane są w warstwach pośrednich minerałów ilastych (unieruchomienie). Procesy pęcznienia i kurczenia się minerałów ilastych pozwalają zmieniać odstępy między warstwami, a tym samym regulować przyswajanie potasu przez rośliny. Potas staje się przyswajalny, ewentualnie jego przyswajanie zostaje zahamowane.
• Sieć krystaliczna krzemianów: potas stanowi budulec krzemianów glebowych. W postaci takiego stałego wiązania jest nieprzyswajalny przez rośliny. Dopiero proces wietrzenia pozwala na jego uwolnienie i przejście do innych frakcji. Jest to jednak proces bardzo długotrwały.

Do góry

 

Poziom zasobności gleby

W procesie nawożenia roślin ważną rolę odgrywa potas, który jest dobrze przyswajany z roztworu glebowego. Na podstawie analizy można ustalić poziom składników pokarmowych w glebie oraz dostosować odpowiedni rodzaj nawożenia.

 

Zasadniczo rozróżnia się pięć poziomów zasobności gleby:

• bardzo niski
• niski
• średni
• wysoki
• bardzo wysoki

 

Optymalny i najbardziej pożądany jest poziom średni. Ilość składników pokarmowych poszczególnych poziomów zmienia się zależnie od rodzaju gleby (gleby lekkie, średnio ciężkie i ciężkie).

Do góry

 

Potas w roślinach

Roślina przyswaja potas z roztworu glebowego w postaci K⁺ . Kationy potasu przemieszczają się z łatwością w roślinie, a magazynowane są głównie w jej młodych, aktywnych częściach. Potas spełnia wiele funkcji w roślinnej przemianie materii, dlatego też jego niedobór wpływa bardzo niekorzystnie na wzrost roślin, ich jakość oraz na wysokość plonów.

 

Znaczenie potasu dla roślin

• Odgrywa ważną rolę w wielu etapach fotosyntezy, jak np. : regulacja aparatu szparkowego podczas pobierania CO₂, czy unieruchomienie CO₂ i energetycznego trójfosforanu adenozyny w mitochondriach.
• W roślinnej przemianie materii aktywuje ponad 50 enzymów.
• Bierze udział w regulacji osmotycznej, podnosi produktywne wykorzystanie wody i ogranicza stres wywołany suszą.
• Jest niezbędny podczas syntezy protein i wspiera tworzenie węglowodanów.
• Konieczny dla magazynowania i transportu węglowodanów z liści do organów spichrzowych (bulwy, ziarna, korzeń buraka, itd.)
• Podnosząc poziom białka i witamin zwiększa jakość produktu.
• Podnosi zawartość organicznych anionów, które w połączeniu z jonami siarczanowymi polepszają smak owoców i warzyw.
• Wpływa na kształtowanie tkanki mechanicznej, co podnosi zdolności przechowalnicze produktów (np. zboża) oraz ich odporność na choroby (np. grzyby).
• Podnosi naturalną odporność roślin na choroby, szkodniki i mróz oraz ogranicza występowanie czarnej plamistości ziemniaka. 

 

Objawy niedoboru potasu 

• Pierwsze objawy niedoboru pojawiają się na starszych liściach, gdyż potas przemieszczając się z łatwością w łyku dociera najpierw do młodych, aktywnych części roślin.
• Liście te wiotczeją i zwisają, tak że cała roślina sprawia wrażenie zwiędłej.
• Brzegi liści stają się jasno- zielone.
• Kolejno pojawia się nekroza brzegów i wierzchołków liści, a w zaawansowanym stadium również między nerwami.
• Występują zaburzenia wzrostu.
• Liście są małe, unieruchomione na gałęzi (drzewa owocowe).
• W przypadku krzewów i drzew spowolniony zostaje proces drewnienia ścian komórkowych, co naraża rośliny na niekorzystne działanie mrozu. Osłabienie ścian komórkowych u zboża prowadzi do wylegania i obniżenia odporności na atak grzybów.