Nawozy  ›   Informacje fachowe  ›   Składniki pokarmowe  ›  

Magnez

Formy wiązania magnezu w glebie

Poziom zasobności gleby

Magnez w roślinach

 

Formy wiązania magnezu w glebie

Magnez występuje w glebie w trzech postaciach:

  • jako jon Mg2+ w roztworze glebowym
  • jako jon Mg2+ adsorbowany wymiennie z kationami (próchnica lub minerały ilaste)
  • jako stały element sieci krystalicznych krzemianów Tylko dwie pierwsze formy są przyswajalne przez rośliny.

 

Z powodu osłonki hydratacyjnej jony Mg2+ łączą się z powierzchniami wymiennymi raczej słabo. Ułatwia to magazynowanie magnezu w glebie i zwiększa ryzyko jego wypłukiwania. Utrata magnezu w wyniku wypłukiwania występuje głównie w wilgotnych strefach klimatycznych na glebach lekkich.

 

Dynamika magnezu w glebie

Dynamika magnezu w glebie

  • Magnez uwalniany podczas wietrzenia krzemianów jest przyswajalny przez rośliny bardzo powoli.
  • Magnezyty i dolomity występujące często w glebach o pH >6 stanowią ze względu na swą znikomą rozpuszczalność niedostępne źródło magnezu dla roślin.
  • Wiele gleb jest z natury ubogich w magnez. Zawarty w nich przyswajalny magnez nie wystarcza, aby pokryć zapotrzebowanie poszczególnych upraw na ten składnik.
  • Stosunek Ca/Mg gleb zasobnych w wapń wpływa negatywnie na przyswajanie magnezu przez rośliny
  • Przyswajanie magnezu jest również utrudnione na glebach o niskiej wartości pH, co wynika ze stosunku Al/Mg. Niskie wartości pH wiążą się dodatkowo z obecnością uszkadzającego system korzeniowy aluminium. Skuteczne w takich przypadkach są nawozy magnezowe.
  • Kationy, takie jak np.: K+, NH4+ lub Ca2+ zmieniają stosunek składników pokarmowych w glebie i mogą również wpływać negatywnie na przyswajanie magnezu. Dlatego też nawet w przypadku odpowiedniego poziomu Mg w glebie może wystąpić jego niedobór.
  • Optymalne przyswajanie magnezu w takich warunkach jest możliwe jedynie dzięki stosowaniu nawozów zawierających magnez rozpuszczalny w wodzie.
 

Poziom zasobności gleby

W procesie nawożenia roślin ważną rolę odgrywa magnez, który jest dobrze przyswajany z roztworu glebowego. Na podstawie analizy można ustalić poziom składników pokarmowych w glebie oraz dostosować odpowiedni rodzaj nawożenia.

 

Rozróżnia się pięć poziomów zasobności gleby: od bardzo niskiego do bardzo wysokiego. Optymalny i najbardziej pożądany jest poziom średni. Ilość składników pokarmowych poszczególnych poziomów zmienia się zależnie od rodzaju gleby (gleby lekkie, średnio ciężkie i ciężkie).

 

Klasa zasobnoścl
Kategoria agronomiczna gleby
 
Bardzo lekka
lekka
średnla
clężka
Bardzo niska
do 1,0
do 2,0
d0 3,0
do 4,0
Niska
1,1 - 2,0
2,1 - 3,0
3,1 - 5,0
4,1 - 6,0
Srednia
2,1- 4,0
3,1 - 5,0
5,1 - 7,0
6,1 - 10,0
Wyscka
4,1 - 6,0
5,1 - 7,0
7,1 - 9,0
10,1 - 14,0
Bardzo wysoka
od 6,1
od 7,1
od 9,1
od 14,1
Wertość krytyczna
3,0
4,0
6,0
8,0

 

*) Metoda standardowa Stacji Chamiczno-Roiniczej

 

Magnez w roślinach

Rośliny pobierają magnez z roztworu glebowego tylko w postaci jonów Mg2+ . Magnez przemieszcza się z dużą łatwością w roślinie i bierze udział w wielu procesach przemiany materii.

 

Znaczenia magnezu dla roślin

  • Jako główny budulec chlorofilu (zielonego barwnika liścia) jest ważny dla reakcji świetlnej fotosyntezy.
  • Niezbędny dla syntezy, transportu i magazynowania ważnych składników roślinnych (węglowodany, białka, tłuszcze).
  • Aktywuje działanie wielu enzymów.
  • Reguluje gospodarką energetyczną roślin, gdyż jest niezbędny na drodze łączenia enzymu z nośnikiem energii- trójfosforanem adenozyny.
  • Wpływa na tworzenie kwasu dezoksyrybonukleinowego, a tym samym na przekształcanie informacji genetycznej w białko.
  • Jest składnikiem pektyn i fityny. Pektyny odpowiadają za stabilność komórki, natomiast magazynowany w fitynie fosfor jest ważny dla kiełkowania roślin.
  • Jest stałym składnikiem rybosomów oraz jądra komórkowego i wpływa na stabilizację błony biologicznej.
  • Bierze udział w tworzeniu ściany komórkowej.
  • Wykazuje właściwości hydratacyjne, wpływając na gospodarkę wodną i skuteczność enzymów.
  • Magnez i mangan wspierają koncentrację wartościujących składników, jak np. kwas cytrynowy i witamina C. Podnoszą właściwości zamrażalnicze warzyw i odporność ziemniaków na przebarwienia podczas produkcji puree i mączki ziemniaczanej.

 

Objawy niedoboru magnezu

  • Objawy niedoboru występują przede wszystkim na starszych liściach. W wyniku spadku poziomu chlorofilu i chloroplastów w roślinie, między nerwami liści pojawiają się plamy chlorozy.
  • Długotrwały niedobór prowadzi do martwicy pomiędzy nerwami liści.
  • Na intensywność objawów niedoboru magnezu decydujący wpływ mają promienie słoneczne. Możliwe jest więc, iż pojawią się one dopiero podczas intensywnego promieniowania słonecznego. Jeśli jest ono niewielkie, objawy niedoboru często są niezauważalne, co prowadzić może do spadku plonów. 

Wybierz stronę internetową